Međunarodna panel-konferencija o naslijeđu porodice Sokolović održana na IUS-u
U petak, 24. oktobra 2025. godine, na Internacionalnom univerzitetu u Sarajevu (IUS) održana je međunarodna panel-konferencija pod nazivom „Sokolovići: nova saznanja, novi pristupi”, povodom obilježavanja 470. godišnjice osnivanja grada Rudo i vakufname Kara Mustafe-paše Sokolovića iz 1555. godine.
Konferenciju su organizovali Muftijstvo goraždansko i Medžlis Islamske zajednice Rudo, u saradnji s Internacionalnim univerzitetom u Sarajevu, studijskim programom Političke nauke i međunarodni odnosi (PSIR) i IUS Centrom za balkanske studije, Orijentalnim institutom Univerziteta u Sarajevu, Institutom za historiju Univerziteta u Sarajevu, Univerzitetom u Istanbulu, Generalnom direkcijom državnih arhiva Republike Turske i Generalnom direkcijom vakufa Republike Turske.
Događaj je okupio istaknute historičare, istraživače kulturnog naslijeđa i naučnike iz Bosne i Hercegovine i Turske, koji su raspravljali o kulturno-historijskom naslijeđu Kara Mustafe-paše Sokolovića, njegovim zadužbinama i njihovom trajnom značaju u savremenom društvu.
Pozdravni govori
U uvodnom obraćanju, rektor IUS-a prof. dr. Ali Osman Kuşakçı izrazio je zadovoljstvo što je Univerzitet imao čast biti domaćin tako važnog akademskog skupa posvećenog Kara Mustafi-paši Sokoloviću.
“Ova konferencija pomaže u očuvanju sjećanja na njegov život i djelo te osigurava da njegova priča nastavi inspirisati buduće generacije,” istakao je rektor Kuşakçı.
Značaj vakufa i očuvanja naslijeđa
Goraždanski muftija, Remzija-ef. Pitić, naglasio je trajnu važnost vakufa i odgovornost savremenih generacija da ih čuvaju i njeguju:
“Nema grada bez vakufa, niti vakufa bez našeg naroda,” rekao je, istakavši potrebu za ozbiljnim, institucionalnim pristupom u upravljanju i zaštiti vakufske imovine.
“Vakufu Mustafe-paše Sokolovića moramo pristupiti kao što to čine velike nacije i institucije - postavljanjem čvrstih temelja i suočavanjem sa stoljećima propagande, iskrivljavanja i pogrešnih tumačenja.”
Nova historijska saznanja
Dr. Aladin Husić, direktor Orijentalnog instituta Univerziteta u Sarajevu i historičar-osmanista, govorio je o važnosti grada Rudo kao modela novog urbanog koncepta u Bosni i Hercegovini:
“Historija Ruda nije bila laka - poplave i demografske promjene narušavale su njegov kontinuitet i mijenjale strukturu stanovništva, uključujući i progon Bošnjaka u novijoj historiji,” kazao je dr. Husić.
Panel je bio fokusiran na rani historijski razvoj Ruda, istraživanje novih arhivskih izvora i ponovno otkrivanje manje poznatih aspekata prošlosti ovog grada. Savremena pitanja vezana za vakufe bit će detaljnije analizirana u narednim fazama istraživanja.
Panelisti i zaključna razmatranja
Pored dr. Husića, izlagači su bili i prof. dr. Sedad Bešlija, direktor Instituta za historiju Univerziteta u Sarajevu, dr. Uğur Koca iz Generalne direkcije državnih arhiva Republike Turske, dr. Ramazan Pantik iz Generalne direkcije vakufa Republike Turske, te dr. Fatih Çalışır.
Organizatori su naglasili da su:
“Kroz stoljeća, vakufi služili kao mostovi između epoha i naroda - trajni simboli dobrote, mudrosti i vjere u vrijednost zajedničkog dobra.”
Naslijeđe Kara Mustafe-paše Sokolovića i dalje podsjeća na snagu vizije, duhovnosti i kulturnog naslijeđa koje nadilazi generacije.
